Tin tức, sự kiện

Tại hội thảo “KHCN và đổi mới sáng tạo vì mục tiêu phát triển bền vững”, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định đã nhấn mạnh đến bốn vai trò quan trọng của KHCN và đổi mới sáng tạo, trong đó đặc biệt là “động lực chính và thúc đẩy quá trình chuyển đổi nền kinh tế đất nước theo hướng kinh tế thịnh vượng, bao trùm và bền vững”. Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định phát biểu tại hội thảo Hội thảo do Bộ KH&CN phối hợp với Ủy ban KH&CN thuộc Hội đồng quốc gia về Phát triển bền vững và Nâng cao năng lực cạnh tranh tổ chức vào chiều ngày 29/11/2019. Theo báo cáo của Viện Chiến lược và Chính sách KH&CN, Học viện KH, CN và Đổi mới sáng tạo (Bộ KH&CN), trong giai đoạn 2011-2020, KHCN và đổi mới sáng tạo ở Việt Nam đã đóng góp quan trọng trên cả ba trụ cột cơ bản của phát triển bền vững là phát triển kinh tế, phát triển xã hội và bảo vệ môi trường. Các hoạt động KHCN và đổi mới sáng tạo không chỉ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế mà còn góp phần đào tạo, nâng cao năng lực của nguồn nhân lực đất nước, đặc biệt là nguồn nhân lực trẻ, tham gia mọi lĩnh vực phát triển và thực thi nhiều giải pháp sáng tạo, qua đó khẳng định vai trò ngày một quan trọng của KHCN và đổi mới sáng tạo. Do đó, nhấn mạnh đến vai trò của KHCN và đổi mới sáng tạo, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định đã cho rằng, đây là động lực chính trong thúc đẩy quá trình chuyển đổi nền kinh tế đất nước theo hướng kinh tế thịnh vượng, bao trùm và bền vững; công cụ then chốt trong thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững; cung cấp giải pháp giải quyết các thách thức về kinh tế, xã hội, môi trường đối với thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững; hỗ trợ quá trình triển khai thực hiện Kế hoạch hành động quốc gia. Có thể thấy rõ điều đó trong Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững với 115 mục tiêu phát triển bền vững, tương ứng với các mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua vào tháng 9/2015. Trong các nhiệm vụ chủ yếu thực hiện trong giai đoạn 2021 – 2030, việc tăng cường nghiên cứu, ứng dụng KHCN, chuyển giao công nghệ để thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững, chú trọng phát triển công nghệ môi trường, công nghệ sạch, công nghệ năng lượng mới đã được coi là nhiệm vụ liên quan đến mật thiết đến sự phát triển kinh tế xã hội đất nước. Phòng nghiên cứu phát triển sản phẩm ở Sao Thái Dương. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã gặt hái được thành công với “bí quyết” KHCN và đổi mới sáng tạo này, ví dụ như trường hợp của Sao Thái Dương, một công ty dược mỹ phẩm và hóa mỹ phẩm tại Hà Nội đã thành công khi đi ngược xu hướng phổ biến trên thị trường để phát triển các sản phẩm từ nguồn dược liệu truyền thống. Đến nay Sao Thái Dương không chỉ giữ một vị trí vững chắc trong thị trường nội địa mà còn xuất khẩu ra thị trường quốc tế. ThS Nguyễn Thị Hương Liên, Phó tổng giám đốc công ty cho biết, trong quá trình hoạt động, công ty đã triển khai “bí quyết” này trên nhiều mặt: đầu tư cho công tác R&D để tạo ra sản phẩm mới, sản phẩm an toàn với người sử dụng; mời chuyên gia trong nước và quốc tế tư vấn để có được lựa chọn công nghệ tốt nhất, hiệu quả nhất; đầu tư trang thiết bị nghiên cứu và sản xuất theo công nghệ mới tiết kiệm năng lượng, công nghệ xanh, thân thiện với môi trường dù tăng suất đầu tư; đào tạo nguồn nhân lực R&D, sản xuất… Trong kế hoạch hành động quốc gia thực hiện Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững Bộ KH&CN được giao chủ trì nhiệm vụ tăng cường nghiên cứu khoa học, nâng cao năng lực công nghệ của các ngành công nghiệp; khuyến khích sáng chế phát minh; đến năm 2030 tăng đáng kể tỷ lệ người làm việc trong lĩnh vực nghiên cứu và triển khai; tăng đầu tư cho nghiên cứu và triển khai. Cụ thể: – Sửa đổi, bổ sung các cơ chế, chính sách khuyến khích mạnh mẽ hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới công nghệ của doanh nghiệp nhằm thúc đẩy cung – cầu công nghệ. – Tăng cường đầu tư cho KH, CN; đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu phát triển (R&D) để có thể tự nghiên cứu, thiết kế, chế tạo một số sản phẩm công nghệ cao. – Đẩy nhanh ứng dụng công nghệ mới, công nghệ hiện đại nhằm tạo sự đột phá về công nghệ trong sản xuất đối với những ngành công nghiệp chủ lực, mũi nhọn và công nghiệp ưu tiên. – Tập trung đầu tư xây dựng một số cơ sở nghiên cứu KH&CN có đủ năng lực tiếp thu làm chủ công nghệ mới, sáng tạo công nghệ phục vụ phát triển các ngành, lĩnh vực công nghiệp ưu tiên. – Áp dụng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật tiên tiến; thực hiện chính sách giá năng lượng, tài nguyên, công lao động và các chi phí sản xuất khác thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ. – Xây dựng và phát triển

Việc thành lập trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) là một sáng kiến chính sách mới trong bối cảnh Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư. Cộng đồng doanh nghiệp có nhiều kỳ vọng về một mô hình hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo kiểu mới. Nhưng để NIC thành công và có ý nghĩa thiết thực đối với doanh nghiệp, nhiều thách thức cần được giải quyết và sự hỗ trợ chính sách của Chính phủ là vô cùng cần thiết. Thủ tướng và lãnh đạo các bộ ngành đang xem mô hình một dự án chuẩn bị được triển khai. Phát triển kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo là con đường tất yếu để các nước đi từ mức thu nhập trung bình thấp lên mức thu nhập trung bình cao. Nền kinh tế nào có nhiều doanh nghiệp đổi mới sáng tạo nền kinh tế đó càng cạnh tranh, càng tạo ra nhiều giá trị cao hơn và thu nhập bình quân lớn hơn. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy để hỗ trợ doanh nghiệp phát triển theo hướng đổi mới sáng tạo, chính phủ các nước thường đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các hoạt động nghiên cứu và phát triển, nâng cao trình độ công nghệ và quản lý, vươn lên các nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị và tạo ra các sản phẩm, dịch vụ chưa từng có. Một trong những hình thức hỗ trợ phổ biến là chính phủ thành lập hoặc hỗ trợ doanh nghiệp thành lập các trung tâm đổi mới sáng tạo để tạo không gian đổi mới sáng tạo tập trung với sự tham gia của các thành phần cần thiết của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Trước tác động của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, các hoạt động đổi mới sáng tạo đang diễn ra mạnh mẽ trên thế giới và xu hướng thành lập các trung tâm đổi mới sáng tạo diễn ra ngày càng mạnh mẽ. Từ tháng 9/2015, Chính phủ Hàn Quốc đã thiết lập 17 Trung tâm xúc tiến ý tưởng sáng tạo kinh tế khu vực (CCEI với 18 văn phòng ở các địa phương) nhằm hỗ trợ cho các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo hoạt động trong lĩnh vực Công nghệ thông tin – Truyền thông và CMCN 4.0. Trong kế hoạch “Made in China 2025”, Chính phủ dự kiến sẽ thiết lập Mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo ngành chế tạo cấp quốc gia (mục tiêu là thiết lập 15 trung tâm vào năm 2020 và 40 trung tâm vào năm 2025). Năm 2018, với sự hỗ trợ của Chính phủ Thái Lan, Tập đoàn True của Thái Lan đã đầu tư xây dựng True Digital Park tại Bangkok với mục tiêu góp phần đưa Thái Lan trở thành một trung tâm toàn cầu cho sáng tạo số (digial innovation). Năm 2017, trung tâm đổi mới sáng tạo lớn nhất thế giới Station F đã được khai trương ở Paris và hiện đã có hơn một nghìn doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đến từ khắp nơi trên thế giới. NIC được xây dựng với mục tiêu và kỳ vọng trở thành một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quy mô lớn, chất lượng cao, góp phần thúc đẩy các hoạt động đầu tư, kinh doanh của doanh nghiệp trong nước theo hướng đổi mới sáng tạo. NIC được thành lập nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực tiếp nhận và áp dụng công nghệ, nhất là công nghệ của CMCN 4.0, nâng cao năng lực nghiên cứu và phát triển, đổi mới sáng tạo trên phạm vi quốc gia, góp phần thực hiện Chiến lược quốc gia về Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. NIC sẽ là nơi các doanh nghiệp được hỗ trợ toàn diện về đổi mới sáng tạo để các mô hình kinh doanh sáng tạo nhanh chóng được hiện thực hóa, các sản phẩm và dịch vụ mới nhanh chóng được đưa ra thị trường. NIC sẽ hộ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong tất cả các vấn đề mà doanh nghiệp cần, từ thủ tục hành chính đến đào tạo nhân lực, tiếp cận vốn và tiếp cận thị trường… Với vai trò là một trung tâm quốc gia, NIC sẽ kết nối, hỗ trợ và hợp tác với các cơ sở hỗ trợ đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ hiện tại, tạo thành hệ thống đổi mới sáng tạo trên khắp cả nước, qua đó, góp phần phát triển và nâng cấp năng lực công nghệ của nền kinh tế. Mục đích cuối cùng của NIC là nâng cao năng lực công nghệ và đổi mới sáng tạo của các doanh nghiệp, qua đó góp phần nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy bên cạnh những mô hình trung tâm đổi mới sáng tạo thành công có nhiều mô hình đã thất bại. Để NIC thành công, cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ của Chính phủ, các bộ, ngành để tạo dựng các yếu tố thành công cần có của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo xunh quanh NIC. Trong hệ sinh thái này, Chính phủ đóng vai trò quyết định. Chính phủ tạo ra thể chế, môi trường kinh doanh thuận lợi để thu hút các thành phần còn lại của hệ sinh thái. Sự tham gia của chính phủ có thể đẩy nhanh hoặc làm chậm lại quá trình phát triển của hệ sinh thái. Ở đây, Chính phủ không chỉ tạo thuận lợi về thủ tục đầu tư, kinh doanh, cắt giảm chi phí kinh doanh, mà còn hỗ trợ các bên bằng cách cho phép họ triển khai các sản phẩm, dịch vụ,

Chiều 25/10, Bộ GD&ĐT tổ chức Tọa đàm lấy ý kiến về dự thảo kế hoạch triển khai Khung trình độ quốc gia Việt Nam cho các trình độ của giáo dục đại học. Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ chủ trì Tọa đàm. Dự Tọa đàm có đại diện các Bộ ngành và hiệp hội: Bộ Y tế, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ KH&ĐT, Bộ Nội vụ, Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, Bộ Xây dựng, Bộ Công thương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Hiệp hội các trường đại học và cao đẳng Việt Nam, Hiệp hội Kế toán kiểm toán công chứng Anh và xứ Wales, một số chuyên gia và đại diện nhiều cơ sở giáo dục đại học. Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ chủ trì Tọa đàm Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đào tạo nguồn nhân lực Năm 2016, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Khung trình độ quốc gia Việt Nam. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ GD&ĐT chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành, các hiệp hội nghề nghiệp, các cơ sở giáo dục, các viện nghiên cứu liên quan để triển khai xây dựng, phê duyệt chuẩn đầu ra và các minh chứng kèm cho từng trình độ, từng lĩnh vực và ngành đào tạo thuộc giáo dục đại học; trên cơ sở đó chỉ đạo các cơ sở giáo dục đại học rà soát chương trình đào tạo, chỉnh sửa, bổ sung phù hợp với quy định về chuẩn đầu ra; kiểm định chất lượng chương trình đào tạo dựa trên các minh chứng được xác định theo chuẩn đầu ra và các điều kiện bảo đảm chất lượng. Để thực hiện nhiệm vụ này, Bộ GD&ĐT đã dự thảo kế hoạch triển khai Khung trình độ quốc gia Việt Nam trình Thủ tướng Chính phủ với mục tiêu chung là đổi mới hoạt động đào tạo gắn với nâng cao chất lượng giáo dục đại học phù hợp với quyền tự chủ và trách nhiệm giải trình của các cơ sở giáo dục đại học; mở rộng cơ hội hội nhập với cộng đồng đại học khu vực và thế giới, tạo ra cơ chế liên thông và hình thành hệ thống giáo dục mở. Bà Nguyễn Thu Thủy, Phó Vụ trưởng Vụ GD Đại học (Bộ GD&ĐT) trình bày dự thảo kế hoạch triển khai Khung trình độ quốc gia Việt Nam Cụ thể, đến năm 2021 hoàn thành xây dựng chuẩn đẩu ra và ban hành chuẩn chương trình đào tạo cho các lĩnh vực: Sức khỏe, Kỹ thuật, Kế toán-Tài chính, Du lịch, Khoa học giáo dục và đào tạo giáo viên; đến năm 2022 hoàn thành báo cáo tham chiếu Khung trình độ quốc gia Việt Nam với Khung tham chiếu trình độ ASEAN; đến năm 2023 hoàn thành xây dựng và ban hành chuẩn chương trình đào tạo đối với các ngành thuộc các lĩnh vực còn lại; đến năm 2025 các cơ sở giáo dục đại học hoàn thành rà soát, cập nhật chương trình đào tạo trên cơ sở chuẩn chương trình đào tạo đối với các ngành thuộc các lĩnh vực đào tạo của giáo dục đại học. Phát biểu tại Tọa đàm, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho rằng, đây là nhiệm vụ có ý nghĩa hết sức quan trọng bởi lâu nay, các cơ sở giáo dục đại học vẫn tuyên bố sứ mạng, công bố chuẩn đầu ra nhưng sinh viên hay người học ra trường có đạt chuẩn hay không lại là câu hỏi lớn. Nguyên nhân là do không có thước đo chung nào về chuẩn ngành, năng lực cần phải đạt tối thiểu của sinh viên hay người học sau khi tốt nghiệp một bậc học. Theo Bộ trưởng, việc triển khai Khung trình độ quốc gia Việt Nam cho các trình độ của giáo dục đại học thông qua xây dựng, ban hành và áp dụng chuẩn chương trình đào tạo, trong đó có chuẩn đầu ra đối với từng trình độ, từng ngành đào tạo, đồng thời thiết lập cơ chế đảm bảo chất lượng đào tạo, gia tăng mối quan hệ tương đồng với khung trình độ quốc gia của các nước khác (thông qua tham chiếu với khung trình độ khu vực và quốc tế) sẽ tạo cơ sở vững chắc để thực hiện công nhận giữa các nước về trình độ, nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh trong đào tạo nguồn nhân lực của Việt Nam và khắc phục được tình trạng “lộn xộn” trong đào tạo đại học. Bộ trưởng cho biết, chuẩn đầu ra của mỗi chương trình đào tạo được thực hiện ở các trình độ khác nhau phụ thuộc vào các chuẩn mực chung tối thiểu đối với từng ngành đào tạo. Việc đánh giá, xây dựng chuẩn đầu ra, chuẩn chương trình đào tạo theo từng ngành cần phải có sự hợp tác chặt chẽ giữa cơ sở giáo dục đại học với doanh nghiệp và hiệp hội nghề nghiệp, với các bộ ngành, các chuyên gia, và với cơ quan quản lý Nhà nước về giáo dục đại học. Công cụ kiểm soát các “trường yếu” Trao đổi tại Tọa đàm, đại diện các Bộ, ngành, các cơ sở giáo dục đại học và chuyên gia đều khẳng định sự cần thiết và tầm quan trọng của việc ban hành chuẩn đầu ra, chuẩn chương trình cho các ngành thuộc các lĩnh vực đào tạo của giáo dục đại học. Đại diện Bộ Y tế – đơn vị đi đầu trong triển khai nhiệm vụ này và đến nay đã ban hành được chuẩn năng lực cơ bản cho 6 ngành nghề bậc đại học cho biết, hiện toàn quốc có