Ngày 18/9/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị giao ban quý III/2026 với các Sở Khoa học và Công nghệ và Hội nghị giao ban quản lý nhà nước tháng 9/2026. Tại Hội nghị, Giám đốc Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ (VISTS) đã trình bày tham luận về vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong đổi mới mô hình phát triển đất nước theo Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026 Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam.
Toàn cảnh Hội nghị
Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số – động lực chính của mô hình phát triển mới
Tại Hội nghị, TS. Phạm Đình Nguyên, Giám đốc Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ đã giới thiệu các yêu cầu đặt ra trong Nghị quyết số 19-NQ/TW về vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong quá trình đổi mới mô hình phát triển đất nước, theo đó nhiệm vụ hiện nay không chỉ là phát triển mạnh khoa học và công nghệ, mà quan trọng hơn là sử dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để thay đổi phương thức tạo ra tăng trưởng, phương thức quản trị và chất lượng phát triển đất nước.
Nghị quyết số 19-NQ/TW đánh dấu bước chuyển quan trọng từ đổi mới mô hình tăng trưởng sang đổi mới toàn diện mô hình phát triển đất nước. Đổi mới mô hình phát triển trước hết là tạo đột phá về thể chế, đổi mới phương thức tổ chức, quản trị và vận hành quốc gia tạo ra năng lực phát triển mới; chuyển đổi sang mô hình phát triển tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập. Trong đó, đổi mới thể chế và quản trị quốc gia là khâu đột phá; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo là động lực chính; nâng cao năng suất lao động và hiệu quả phân bổ nguồn lực là những nguyên tắc trung tâm; con người là chủ thể, trung tâm, mục tiêu và động lực của phát triển.
Khoa học tạo ra tri thức và luận cứ; công nghệ chuyển tri thức thành năng lực sản xuất; đổi mới sáng tạo chuyển công nghệ thành giá trị; trong khi chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo giúp kết nối, tối ưu hóa và mở rộng các năng lực đó. Hiệu quả cuối cùng cần được thể hiện thông qua năng suất, giá trị gia tăng, năng lực làm chủ công nghệ và sự hình thành các sản phẩm, doanh nghiệp, ngành kinh tế mới.
TS.Phạm Đình Nguyên, Giám đốc Học viện phát biểu tham luận tại Hội nghị
Đổi mới quản trị, tập trung nguồn lực vào các bài toán phát triển
Một nội dung được nhấn mạnh là chuyển đổi số cần gắn với đổi mới phương thức quản trị. Chuyển đổi số không chỉ là số hóa các quy trình hiện có mà cần đồng thời đổi mới thể chế, tái thiết kế quy trình, liên thông dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích, dự báo, điều phối và hỗ trợ quyết định.
Theo đó, việc triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cần chuyển từ cách tiếp cận thiên về quản lý đầu vào, hoạt động sang quản trị theo kết quả và tác động. Mỗi mục tiêu cần được xác định rõ nhiệm vụ, sản phẩm, thời hạn, nguồn lực, chỉ số đánh giá và cơ quan chịu trách nhiệm.
Cùng với đó, nguồn lực cần được tập trung vào một số bài toán lớn và năng lực chiến lược, xuất phát từ yêu cầu phát triển, nhu cầu của doanh nghiệp và lợi thế của từng ngành, địa phương; hạn chế tình trạng dàn trải, thiếu liên kết giữa nhiệm vụ với mục tiêu phát triển.
Tăng cường liên kết để chuyển hóa tri thức, công nghệ thành giá trị
Tham luận cũng nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp trong quá trình chuyển hóa tri thức và công nghệ thành giá trị. Theo đó, Nhà nước tập trung kiến tạo thể chế, đặt hàng, chia sẻ rủi ro và tạo lập thị trường; viện nghiên cứu, trường đại học tạo ra tri thức, công nghệ; doanh nghiệp ứng dụng, thương mại hóa và mở rộng thị trường.
Cách tiếp cận này đòi hỏi tăng cường liên kết giữa nghiên cứu, đào tạo, quản lý và sản xuất kinh doanh; đồng thời phát triển nhân lực chất lượng cao, dữ liệu, hạ tầng và các năng lực công nghệ cốt lõi, góp phần nâng cao năng lực tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế.
Đối với Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ, đây cũng là cơ sở để tiếp tục phát huy vai trò trong nghiên cứu chiến lược, phân tích và tư vấn chính sách, đào tạo, bồi dưỡng và cung cấp luận cứ khoa học phục vụ công tác quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Gắn nhiệm vụ với kết quả thực tế
Từ những yêu cầu trên, việc triển khai Nghị quyết số 19-NQ/TW trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần được cụ thể hóa thành những nhiệm vụ có mục tiêu, sản phẩm, nguồn lực, thời hạn và trách nhiệm rõ ràng.
Đối với các đơn vị thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ và các Sở Khoa học và Công nghệ, yêu cầu trước mắt là xác định đúng các bài toán phát triển trọng tâm; làm rõ nhu cầu về dữ liệu, công nghệ, nhân lực và cơ chế; phân công rõ trách nhiệm và gắn việc tổ chức thực hiện với kết quả thực tế.
Thành công trong thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW phải được đo bằng những chuyển biến cụ thể về năng suất, giá trị gia tăng, năng lực làm chủ công nghệ, chất lượng quản trị, sức cạnh tranh của doanh nghiệp và chất lượng sống của Nhân dân. Đây cũng là những kết quả phản ánh đóng góp của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào quá trình đổi mới mô hình phát triển Việt Nam tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập.
Nguồn: Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ